PHP projelerinde bir uygulama tek başına çalışmaz. Kullandığı ek kütüphanelerle birlikte çalışır. Bu kütüphanelerin doğru sürümde ve eksiksiz şekilde kurulması gerekir.
Composer, bu kütüphaneleri tek tek indirip ayarlamak yerine, proje için gerekli olanları otomatik olarak kurmamızı ve aynı yapıyı her sunucuda tekrar oluşturabilmemizi sağlar. Bu yazımızda Ubuntu 22.04 üzerinde Composer’ı nasıl kurabileceğimizi inceleyeceğiz.
Kurulum Öncesi Hazırlık
Composer çalıştırabilmek için sistemde PHP CLI bulunmalıdır. Ayrıca paketlerin indirebilmesi ve açılabilmesi için curl, zip ve unzip araçlarına ihtiyaç vardır.
Önce sistemi güncelleyelim ve gereken paketleri kuralım.
sudo apt update
sudo apt install -y php-cli php-zip unzip curlUbuntu 24.04’te genelde php-zip doğru, ama bazı sistemlerde PHP sürümüne göre php8.x-zip gerekebilir.
Kurulum tamamlandıktan sonra PHP çalışıyor mu kontrol edelim.
php -vPHP sürümünüz eskiyse Composer bazı paketlerde hata verebilir, bu durumda PHP 7.4.3’ü PHP 8.x’e yükseltme adımlarını anlattığımız rehberimize göz atabilirsiniz.
Composer Kurulum Dosyasını İndirelim
Güvenli bir kurulum için Composer’ı resmi kaynaktan indirelim. Geçici bir dizinde çalışmak daha temiz olacaktır.
cd /tmpKurulum dosyasını indirelim.
curl -sS https://getcomposer.org/installer -o composer-setup.php
Kurulum Dosyası Doğrulama
İndirilen dosyanın değiştirilmediğinden emin olmak için hash değerlerini karşılaştıralım.
HASH="$(curl -sS https://composer.github.io/installer.sig)"
php -r "if (hash_file('sha384', 'composer-setup.php') === '$HASH') { echo 'Installer doğrulandı'; } else { echo 'Installer bozuk'; unlink('composer-setup.php'); } echo PHP_EOL;"
Composer’ı Global Olarak Kuralım
Composer’ı sistem genelinde kullanılabilir hale getirelim. Böylece her dizinde composer komutunu getirebiliriz.
sudo php composer-setup.php --install-dir=/usr/local/bin --filename=composerKurulum tamamlandıktan sonra kurulum dosyasını silelim.
rm -f composer-setup.phpŞimdi Composer’ın düzgün çalıştığını kontrol edelim.
composer --versionGlobal Kurulumu Kontrol Edelim
Composer’ın hangi dizinden çalıştığını görmek, ileride yaşanabilecek sürüm çakışmalarını önler.
which composerBeklenen çıktı genellikle /usr/local/bin/composer şeklindedir.
Yeni Bir Composer Projesi Oluşturalım
Şimdi küçük bir test projesi oluşturalım. Bunun için yeni bir dizin açalım ve Composer’ı başlatalım.
mkdir composer-deneme
cd composer-deneme
composer initBu komut bize proje adı, açıklama ve bağımlılıklarla ilgili sorular sorar. Varsayılan değerlerle ilerleyebiliriz. Bu işlem sonunda proje dizininde composer.json dosyası oluşur.
Bir Paket Kuralım ve Test Edelim
Örnek olarak yaygın kullanılan monolog paketini kuralım.
composer require monolog/monologBu komut
composer.jsondosyasını güncellercomposer.lockoluştururvendor/dizinini meydana getirir
Autoload ile Paketi Kullanalım
Composer ile kurulan paketleri kullanmak için vendor/autoload.php dosyasını dahil edelim. Basit bir test dosyası oluşturalım.
nano test.phpİçeriği aşağıdaki gibi olsun.
<?php
require __DIR__ . '/vendor/autoload.php';
use Monolog\Logger;
use Monolog\Handler\StreamHandler;
$log = new Logger('demo');
$log->pushHandler(new StreamHandler(__DIR__ . '/app.log', Logger::WARNING));
$log->warning('Composer test log');
echo "Çalışıyor\n";Dosyayı çalıştıralım.
php test.php
cat app.logLog dosyası oluşuyorsa Composer doğru şekilde çalışıyor demektir.
Canlı Sunucuda Hangi Komutu Kullanalım
Geliştirme ortamında paket eklemek için composer require kullanılır. Canlı sunucuya geçildiğinde ise genellikle şu komut tercih edilir:
composer installGeliştirme bağımlılıklarını kurmamak için
composer install --no-devPerformans için autoload optimizasyonu ekleyebiliriz.
composer install --no-dev --prefer-dist --optimize-autoloader
composer.json ve composer.lock Arasındaki Fark Nedir?
composer.json, projenin hangi paketlere ihtiyaç duyduğunu ve bu paketler için kabul edilen sürüm aralıklarını tanımlar. Hangi paketin ekleneceği ve hangi sürüm aralığında çalışılacağı bu dosyada belirlenir.
Basit bir composer.json dosyası aşağıdaki gibi görünebilir.
{
"require": {
"monolog/monolog": "^3.0"
}
}Bu yapı, Monolog paketinin 3.x sürümleriyle uyumlu olan en güncel versiyonunun kullanılabileceğini ifade eder. Ancak hangi alt sürümün kurulacağı bu aşamada kesinleşmiş değildir.
composer.lock dosyası ise Composer tarafından otomatik olarak oluşturulur ve kurulan paketlerin net sürümlerini içerir. Bu dosya sayesinde proje farklı bir sunucuya taşındığında ya da başka biri projeyi kurduğunda, birebir aynı paket sürümleri yüklenir.
composer.lock içinde aynı paketin şu şekilde sabitlendiğini görebiliriz.
{
"name": "monolog/monolog",
"version": "3.5.0"
}Burada artık sürüm aralığı değil, kesin sürüm tanımlıdır.
Sık Sorulan Sorular
Composer kurulumu için PHP’nin hangi sürümü gerekir?
Composer, çalıştığı PHP sürümüne bağlıdır. Kullanılan paketlerin gereksinimlerine göre PHP 7.4, 8.0, 8.1 veya 8.2 gibi sürümler gerekebilir. Composer çalışıyor olsa bile, paket kurulumu sırasında PHP sürümü yetersizse hata alınabilir.
composer install ile composer update arasındaki fark nedir?
composer install, varsa composer.lock dosyasını esas alarak aynı sürümleri kurar ve genellikle canlı sunucularda kullanılır. composer update ise bağımlılıkları günceller, yeni sürümleri çözer ve composer.lock dosyasını değiştirir. Bu nedenle update işlemi daha çok geliştirme ortamlarında tercih edilir.
composer.lock dosyası silinirse ne olur?
composer.lock silinirse Composer bağımlılıkları composer.json içindeki sürüm aralıklarına göre yeniden çözer. Bu da farklı paket sürümlerinin kurulmasına ve beklenmeyen hatalara yol açabilir. Özellikle production ortamlarında bu dosyanın silinmesi önerilmez.
vendor dizini versiyon kontrolüne eklenmeli mi?
Genellikle vendor/ dizini Git gibi versiyon kontrol sistemlerine eklenmez. Bunun yerine composer.json ve composer.lock dosyaları repoya dahil edilir ve gerekli paketler composer install ile sunucuda yeniden kurulur.
